|
Ograniczenia IRIS
Informacje zawarte w Zintegrowanym Systemie Informacji
na temat
Ryzyka (Integrated Risk Information System (IRIS) są najbardziej użyteczne
wtedy, kiedy zastosowane są w szerszym kontekście oszacowania
ryzyka przedstawionym przez National Academy of Sciences. Informacje IRIS
wspierają pierwsze dwa kroki procesu oszacowania ryzyka mianowicie,
identyfikację ryzyka i oszacowanie wartości dawka-odpowiedź. Głównie
jakościowe i ilościowe dane zawarte w IRIS dotyczą
zagrożeń dla zdrowia, doustnych dawek referencyjnych (RfDs), inhalacyjnych
stężeń referencyjnych (RfCs) oraz oszacowania rakotwórczości
dla poszczególnych substancji chemicznych. Dane uzyskane z bazy IRIS
mogą służyć jako wytyczne przy ocenie potencjalnych zagrożeń dla zdrowia
i przy wyborze rozwiązań dla złagodzenia potencjalnego
ryzyka zagrożenia zdrowia ludzkiego.
RfD i RfC mogą być użyte do oszacowania poziomu narażenia środowiskowego
na, lub poniżej którego nie wystąpią prawdopodobne szkodliwe skutki. RfD lub RfC jest oszacowaniem
dziennego narażenia populacji ludzkiej (włączając
wrażliwe podgrupy), w przypadku której istnieje prawdopodobieństwo
niewystąpienia szkodliwych skutków w ciągu całego
okresu życia. Wartości RfD i RfC bazują na założeniu, że dany
podmiot/ty narażone są przez cały okres życia. Wartości te nie mogą
być zatem odpowiednio zastosowane do narażeń krótszych, niż cały okres życia. RfD i RfC są także
wyprowadzane dla oszacowania efektów nierakotwórczych jako skutków działania
chemikaliów zaliczanych do grupy rakotwórczych.
Oszacowanie rakotwórczości w bazie IRIS zaczyna się od
jakościowego opracowania
dowodu, jako
prawdopodobieństwa, że substancja chemiczna może mieć działanie
rakotwórcze na ludzi. Ta ocena jest robiona niezależnie od rozważań
na temat siły działania danego środka. Następnie przedstawiane jest
ilościowe oszacowanie rakotwórczości, które
może zawierać współczynnik nachylenia (w przypadku narażenia dawką
doustną) i ryzyko jednostkowe (w przypadku narażenia dawką doustną
i/lub inhalacyjną). Współczynnik nachylenia jest to
obliczone górne ograniczenie ryzyka wystąpienia raka u ludzi wyrażane
w mg danej substancji chemicznej/kg wagi ciała/dzień. Ryzyko
jednostkowe obliczane jest na podstawie współczynnika nachylenia. Wartość
ta wyrażana jest w ug/L wody
pitnej, lub ug/cu.m stężenia substancji w powietrzu..
Na ogół wartości IRIS nie są wartościami dokładnymi,
stąd nie mogą być użyte do ścisłego przewidywania zachorowalności u ludzi lub
rodzajów efektów, czyli skutków dzia³ania poszczególnych
substancji chemicznych na ludzi. Jest to spowodowane dużą niepewnością w
zakresie oszacowania ryzyka m.in. niepewnością związaną z
ekstrapolacją danych eksperymentalnych: z danych dotyczących zwierząt
do danych dotyczących ludzi, oraz z wysokich
eksperymentalnych dawek do niskich środowiskowych narażeń. Dane dotyczące
organów/narządów organizmu dotkniętych skutkami i rodzaje szkodliwych skutków wynikających z
narażeń na substancje chemiczne, mogą różnić się pomiędzy
badaniami wśród zwierząt a badaniami wśród ludzi. Ponadto, wiele
czynników prócz narażenia na chemikalia wpływa na występowanie i
rozmiar zachorowalności wśród ludzi.
Każda zmiana w wartości RfD, RfC, współczynnika
nachylenia lub ryzyka jednostkowego (np.: użycie większych
lub mniejszych wskaźników niepewności, które zostały
zastosowane do wyprowadzenia RfD) unieważnia i zniekształca wyniki
oszacowania potencjalnego ryzyka dla zdrowia, które zostały wyprowadzone
z zastosowaniem wymienionych wyżej wartości.
Każda wartość dawka/stężenie referencyjne i
metoda oceny rakotwórczości była rozpatrywana przez grupę naukowców
EPA w dziedzinie zdrowia ludzkiego z zastosowaniem zgodnej identyfikacji
zagrożenia od substancji chemicznych i metod oszacowania wartości
dawka/odpowiedź. Metody te przytoczone są w Dokumentach
Wspierających (Background Documents). Należy zapamiętać, że informacje zawarte w bazie IRIS mogą być
poprawiane lub uzupełniane przez EPA w miarę dostępu do dodatkowych
danych na temat skutków zdrowotnych oraz nowych metod oszacowania.
| 
